DÜNYA OTİZM FARKINDALIK GÜNÜ(2 Nisan)
Otizm spektrum bozukluğu nörogelişimsel bir bozukluktur. Her çocukta farklı belirtilerle kendini gösterebilir.
Otizmde Yolculuk
TANIMAKLA BAŞLAR!
Ülke genelinde uygulanan tarama programımızla OTİZMİ ERKEN tanılıyor,
ETKİN ve ERKEN MÜDAHALE uygulamalarımızla çocuklarımızın hayatlarına dokunuyoruz!
OTİZMDE YOLCULUK
TANIMAKLA BAŞLAR!
Otizm Spektrum Bozukluğu Nedir?
Otizm spektrum bozukluğu (OSB); sosyal iletişim ve etkileşimdeki belirgin ve sürekli yetersizliklerin klinik açıdan var olduğu, sınırlı ilgi alanı ve tekrarlayıcı davranışlarla karakterize, bireyin günlük yaşam becerilerini gerçekleştirmede sınırlılıklara sebep olan yaygın nöro-gelişimsel bir bozukluk olarak tanımlanmaktadır.
Otizm Spektrum Bozukluğunun Prevelansı (Görülme Oranı) Nedir?
OSB günümüzde en sık rastlanan gelişimsel bozukluklar arasında yer almaktadır. Amerika Birleşik Devletleri’nin ‘Hastalıkları Kontrol ve Önleme Merkezi’ (Center for Disease Control and Prevention, CDC) son verilerine göre otizm spektrum bozukluğu görülme oranı 1/36 olarak bildirilmiştir. Otizm spektrum bozukluğunun kız çocuklara oranla erkek çocuklarda 3 ila 4 kat daha fazla görüldüğü bilinmektedir.
Otizm İçin Tek Çözüm
ERKEN VE YOĞUN GELİŞİMSEL MÜDAHALEDİR
Otizm Spektrum Bozukluğu Tanısı Kim Tarafından, Nasıl Konulur?
OSB tanısı çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları hekimleri tarafından konulmaktadır. Tanı, herhangi bir laboratuvar testi ya da görüntüleme olmaksızın ebeveyn görüşmesi, çocuğun gözlenmesi ve belli ölçeklerin uygulanması sonucu oluşan klinik yargı ile konulur. Tanı için bazen tek görüşme yeterli olurken bazen daha fazla görüşme gerekmektedir.
Otizm Spektrum Bozukluğunda Tanı Sonrası Süreç Nasıl İlerlemektedir?
Otizm spektrum bozukluğunda tanı ve sonrasındaki süreç multidisipliner bir ekip ile kapsamlı bir şekilde yürütülmelidir. Otizm spektrum bozukluğunda genel anlamda amaç, çocuğun işlevselliğini iyileştirmek, mevcut potansiyeline ulaşmasını sağlamak, yaşam kalitesini artırmak ve bunların sonucunda bağımsız şekilde yaşamını sürdürmesini sağlamaktır. Bu nedenle müdahalenin çocuğun yaşına, içinde bulunduğu gelişim dönemi özelliklerine ve gereksinimlerine göre bireyselleştirilmiş olması, belli aralıklara tekrar değerlendirilmesi ve gerektiğinde müdahale programında düzenlemeler yapılması önemlidir.
OTİZMDE ERKEN MÜDAHALE HAYAT KURTARIR
Otizm Spektrum Bozukluğunun Erken Dönem Belirtileri Nelerdir?
● Göz teması kurmaktan kaçınmak,
● 6 ayı geçmesine rağmen başkalarına gülümsememek,
● Başkalarının ses ya da mimiklerine, benzer ses ve mimiklerle karşılık vermemek, agulamamak, babıldamamak,
● Adına tepki vermemek ve kendisine adı ile seslenildiğinde dönüp bakmamak,
● Taklit etmemek (bay bay yapmaz, el sallamaz)
● Nesneleri işaret parmağı ile göstermemek/işaret etmemek
● Bir buçuk yaşını geçmesine rağmen iki kelimeli cümle kuramamak,
● Yalnız kalmayı tercih etmek, çevresine karşı ilgisizlik.
● Günlük hayatındaki değişikliklere aşırı tepki vermek,
● Bir oyuncağa/nesneye beklenmedik şekilde bağlanmak, oyuncağı amacına uygun oynamamak.
● Kolları çırpma, sallanma, dönme gibi tekrarlayıcı davranışları sergilemek.
Çocuğunuzda yukarıdaki belirtilerden birden fazlasını gözlemliyorsanız mutlaka çocuk ve ergen sağlığı ve hastalıkları uzmanına ulaşarak, çocuğunuzun değerlendirmesini talep ediniz.
Otizm Spektrum Bozukluğunun Nedenleri Nedir?
OSB’nin nedeni henüz tam olarak bilinmemektedir. Genetik ve çevresel pek çok faktörün birbiriyle etkileşimi sonucu ortaya çıktığı düşünülmektedir. Otizm spektrum bozukluğunda en çok kanıt bulunan çevresel etken, geç yaşta anne-baba olmaktır. Otizmle ilgili tartışılmakta olan diğer çevresel faktörler arasında erken doğum, annenin gebelikte geçirdiği enfeksiyonlar, gebelikte tarım ilaçları, egzoz dumanı maruziyeti gibi durumlar bulunmaktadır. Ancak bu konularda elde edilen bilgiler henüz net değildir.
Otizm Spektrum Bozukluğunun Tedavisi Nedir?
OSB’nin nedenleri net olarak bilinmediği için kesin bir tedavi yöntemi de henüz yoktur. Güncel yaklaşımlar, en etkili uygulamaların OSB belirtileri gösteren bireye sağlanacak erken müdahale programları ile elde edileceği yönündedir.
Erken Tanılama Neden Önemlidir?
Erken müdahalenin yapılabilmesi için erken tanılamanın yapılması büyük önem taşımaktadır. Bu amaçla aile hekimleri tarafından “Otizm Tarama ve Takip Programı” yürütülmekte ve riskli olgular çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanlarına yönlendirilerek, gecikme olmadan tanılama yapılmakta ve gerektiğinde müdahale başlatılmaktadır.
ÇOCUKLUK ÇAĞI AŞILARININ OTİZME NEDEN OLMADIĞI, BİLİMSEL ÇALIŞMALARLA KESİN OLARAK KANITLANMIŞTIR!
Kalbimizde Otizm Rotamızda ÇÖZGEM
Sağlık Bakanlığı Bünyesinde Multidisipliner Ekip Hizmetine Nereden Ulaşabiliriz?
Çok Disiplinli Çocuk ve Genç Ruh Sağlığı Merkezleri yani ÇÖZGEM; otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin biyopsikososyal takip süreçlerinde rolü olan meslek mensuplarının bir arada ruh sağlığı hizmeti verdiği merkezlerdir. ÇÖZGEM bünyesinde bir arada hizmet veren ruh sağlığı çalışanları; Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı, Çocuk Gelişim Uzmanı, Psikolog, Dil ve Konuşma Terapisti, Ergoterapist, Sosyal hizmet uzmanı olarak belirlenmiştir.
OTİZM İÇİN ÇÖZÜM ÇÖZGEM
OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU (OSB);
Erken çocukluk çağında başlayan, gelişimin diğer çocuklardan farklı olduğu, dış dünyaya ilginin zayıf olduğu, dil gelişiminin diğer çocuklar gibi olmadığı ve bazı tekrarlayan hareketlerin veya davranışların olduğu bir spektrum olup pek çok faktörün birbiriyle etkileşimi sonucunda ortaya çıktığı tespit edilmiştir. Son yıllarda yapılan çalışmalar hem genetik hem çevresel faktörlerin etkileşiminden söz etmektedir.
Toplumsal farkındalığı ve bilgi düzeyini arttırmak, söz konusu bireylerin sorunlarına toplum ve karar verici otoriteler nezdinde dikkat çekmek için her yıl “2 Nisan Dünya Otizm Farkındalık Günü” olarak kabul edilmektedir.
40 - 50 yıl önce OSB’nin nadir rastlanan bir problem / hastalık olduğu söylenmekteyken, günümüzde ise OSB en sık rastlanan gelişimsel bozukluklar arasında yer almaktadır. Amerika Birleşik Devletleri’nin ‘Hastalıkları Kontrol ve Önleme Merkezi’ (Center for Disease Control and Prevention, CDC) son verilerine göre otizm spektrum bozukluğu görülme oranı 1/31 olarak bildirilmiştir. OSB farkındalığının toplumsal düzeyde artması, tarama ve erken tanılama hizmetlerinin sağlanması ile sıklığı artan hastalığa erken dönemde müdahale şansı oluşmaktadır. Hâlihazırda bilinen bir kesin tedavisi olmayan hastalığın nedenine yönelik araştırmalar Bakanlığımız ilgili birimlerince de desteklenmektedir.
Otizm spektrum bozukluğu tanılı bireylerin nitelikli sağlık hizmeti alması Bakanlığımızın öncelikli hedefleri arasındadır. Bu kapsamda 2020 yılında Otizm, Zihinsel Özel Gereksinimler ve Nadir Hastalıklar Daire Başkanlığı kurularak bu alandaki sorunların çözümü konusunda proje ve uygulamalar başlatılmış olup çalışmalar sağlık sisteminin birçok alanını kapsayacak şekilde devam etmektedir.
Otizm Spektrum Bozukluğu kapsamında Otizm Spektrum Bozukluğu Aile Rehberimize erişmek için tıklayınız...
Otizm Spektrum Bozukluğu kapsamında sağlık profesyoneline yönelik hazırlanmış Otizm Spektrum Bozukluğu Uzman Rehberimize erişmek için tıklayınız...